พ่นสีสเตนเลสดีไหม? เปรียบเทียบกับชุบ PVD แบบไหนคุ้มกว่า ใช้งานทนกว่า

สเตนเลสเป็นวัสดุที่ได้รับความนิยมสูงในงานตกแต่งและอุตสาหกรรม เพราะมีทั้งความทนทานต่อการกัดกร่อน และความสวยงามของผิวที่เงาวับ ดูหรูหรา ทว่ากลับมีหลายกรณีที่ผู้ใช้งาน ไม่ต้องการผิวเงางามของสเตนเลสเลย

บางรายต้องการทาสีใหม่ให้เข้ากับโลโก้องค์กร บ้างก็ต้องการลบความหรูของสเตนเลสเพื่อลดความเสี่ยงการถูกขโมย หรือเพียงแค่ต้องการให้กลมกลืนกับสภาพแวดล้อม เช่น สีด้าน ไม่สะท้อนแสง

คำถามจึงตามมาว่า… "พ่นสีสเตนเลสดีไหม?" "จะส่งผลต่อคุณสมบัติการกันสนิมหรือไม่?" "ทำไมบางงานถึงเลือกชุบ PVD แทนการพ่นสี?"

บทความนี้มีคำตอบ พร้อมเจาะลึกทั้งข้อดี ข้อเสีย วิธีเตรียมผิว และเปรียบเทียบระหว่าง “พ่นสี” กับ “ชุบ PVD” อย่างชัดเจน

ทำไมการพ่นสีบนสเตนเลสไม่ใช่เรื่องง่าย

ผิวสเตนเลสเรียบเกินไป สีจึงไม่เกาะ

สเตนเลสมีพื้นผิวเรียบลื่นโดยธรรมชาติ โดยเฉพาะแผ่นรีดเย็นที่ใช้กันแพร่หลาย ทำให้การยึดเกาะของสีค่อนข้างต่ำ สีพ่นจึงอาจ ลอก ร่อน หรือหลุดล่อนในระยะเวลาอันสั้น

การพ่นสีอาจลดคุณสมบัติ “กันสนิม” ของสเตนเลส

ผิวสเตนเลสมีความสามารถสร้างชั้นฟิล์มโครเมียมออกไซด์ (Cr₂O₃) ที่ช่วยป้องกันสนิมได้เองจากปฏิกิริยากับออกซิเจน แต่หากพ่นสีทับ ผิวจะ ขาดออกซิเจน ทำให้ฟิล์มนี้ไม่เกิดขึ้น ส่งผลให้สนิมมาเยือนได้ง่ายกว่าปกติ

 สรุป: หากพ่นสีผิดวิธี สเตนเลสอาจเสียคุณสมบัติกันสนิมโดยสิ้นเชิง

จะพ่นสีสเตนเลสให้ติดแน่น ต้องทำอย่างไร?

แม้จะมีข้อจำกัด แต่หากหลีกเลี่ยงไม่ได้ การพ่นสีสเตนเลสยังสามารถทำได้ หากเตรียมผิวอย่างถูกต้องและใช้วัสดุที่เหมาะสม

3 ขั้นตอนหลักในการเตรียมผิว

1. ขัดหยาบ – ใช้กระดาษทรายหรือแปรงลวดเพื่อเพิ่มความหยาบให้ผิว
2. ขัดละเอียด – ขัดซ้ำด้วยผงขัดที่ละเอียดขึ้น ให้ได้ความหยาบ ~50 ไมครอน
3. ทำความสะอาด – ล้างคราบน้ำมัน, จาระบี, ฝุ่น และให้ผิวแห้งสนิท

ห้ามใช้ผงขัดที่มีส่วนผสมของเหล็ก เพราะอาจทำให้สเตนเลสเป็นสนิมในอนาคต

ใช้สีแบบไหนถึงจะติดแน่น?

สีรองพื้นทั่วไปที่ใช้กับเหล็ก ไม่เหมาะกับสเตนเลส ต้องใช้ “Wash Primer” หรือ สีรองพื้นกัดผิว ซึ่งเป็นกรดอ่อน ๆ ช่วยกัดผิวโลหะให้สีทับหน้ายึดเกาะดีขึ้น

ขั้นตอนที่แนะนำ:

1. พ่น Wash Primer
2. พ่น Epoxy Primer (กันสนิมและยึดเกาะดี)
3. พ่นสีทับหน้าตามเฉดที่ต้องการ

รูปตัวอย่างสีพ่นสีrose gold 

รูปตัวอย่างการลอกของสีพ่น

พ่นสีสเตนเลสแบบ "สีโปร่งแสง" (สี Rose Gold, Gold, Black ฯลฯ)

สีประเภทนี้เป็นเทรนด์ใหม่ที่นิยมในงานตกแต่ง เฟอร์นิเจอร์ และงานแฟชั่น ซึ่งให้ผลลัพธ์สวยงามคล้ายการชุบ แต่ประหยัดกว่า

ข้อดีของสีโปร่งแสง

1. เตรียมผิวน้อยกว่าการชุบ PVD
2. สามารถปรับเฉดสีได้ง่าย
3. พ่นผิดสามารถล้างออกได้ ไม่เสียผิวเดิม
4. มีสีให้เลือกหลากหลาย ดูหรูหราใกล้เคียงการชุบ
5. ราคาประหยัดกว่าการชุบจริง

ข้อเสียของสีโปร่งแสง

1. ไม่ทนต่อแรงกระแทกหรือการใช้งานหนัก
2. เหมาะกับงานตกแต่งภายในมากกว่าภายนอก
3. สีอาจไม่สม่ำเสมอในชิ้นงานใหญ่หรือมีมุมเยอะ
4. มีโอกาสลอกหรือล่อนเมื่อใช้กับชิ้นงานเคลื่อนไหวหรือโดนความชื้น

ชุบ PVD คืออะไร? ทำไมถึงเป็นทางเลือกที่ดีที่สุด

PVD (Physical Vapor Deposition) คือกระบวนการชุบสีด้วยเทคโนโลยีสุญญากาศ โดยใช้แร่โลหะ (เช่น ไทเทเนียม) ระเหยเป็นไอและเคลือบผิวสเตนเลสด้วยความร้อนสูง ทำให้สีแน่น ติดทน และไม่ลอก

ข้อดีของการชุบ PVD

1. สี สม่ำเสมอ เรียบเนียน
2. ทนต่อ แรงกระแทกและขูดขีด
3. ใช้งานได้ทั้ง ภายในและภายนอกอาคาร
4. กระบวนการ เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ไม่มีสารเคมีตกค้าง

ข้อเสียของการชุบ PVD

1. ราคาสูงกว่า การพ่นสีทั่วไป
2. ควบคุม เฉดสีลำบาก หากผิวสเตนเลสไม่เหมือนกัน
3. ถ้างานผิดพลาด ต้องลอกและขัดใหม่ทั้งชิ้น
4. ต้องมีการเตรียมผิวที่ ละเอียดและแม่นยำมาก

ภาพตัวอย่างชิ้นงานชุบPVD

แล้วแบบไหนเหมาะกับคุณ?

อยากได้สีสเตนเลสแบบไหน ควรวางแผนให้ดี

การเลือกว่าจะ พ่นสี หรือ ชุบ PVD ให้กับสเตนเลส ควรดูที่วัตถุประสงค์การใช้งาน งบประมาณ และสภาพแวดล้อมที่ชิ้นงานจะถูกใช้งาน

• ถ้าต้องการสีสวย ใช้ภายใน ไม่โดนแรงกระแทกมาก → พ่นสีแบบโปร่งแสง อาจเพียงพอ
• ถ้าต้องการงานพรีเมียม สีคงทน ใช้ภายนอก และไม่อยากกังวลเรื่องการลอกล่อน → การชุบ PVD คือคำตอบ

หากคุณยังไม่แน่ใจว่าจะเลือกวิธีไหนดี ติดต่อผู้เชี่ยวชาญด้านวัสดุสเตนเลส เพื่อขอคำแนะนำและประเมินโครงการก่อนตัดสินใจ

ต้องการทำสีสเตนเลสแบบมืออาชีพ ใช้งานได้ยาวนาน?ติดต่อทีมช่างของเราเพื่อขอคำแนะนำเกี่ยวกับการพ่นสี
หรือชุบ PVD โดยเฉพาะ พร้อมตัวอย่างเฉดสีจริง 

ดร. อภิชาติ ชยานุภัทร์กุล
บจก. พี แอนด์ เอส สเตนเลสสตีล เซ็นเตอร์
อ้างอิง http://www.bssa.org.uk/topics.php?article=119